Franchise Temelleri

Bayilik

Bayiler Editör

Bayilik, bir markanın ürün veya hizmetlerini belirli bir bölgede satma ve dağıtma yetkisinin, bağımsız bir işletmeciye bir sözleşmeyle verilmesidir. Bayi kendi adına ve hesabına çalışır, markanın ürünlerini satar; ancak franchise'tan farklı olarak markanın tüm işletme konseptini birebir uygulamak zorunda olmayabilir.

Bayilik nedir?

Bayilik, üretici veya ana dağıtıcı bir markanın, ürünlerini son tüketiciye ulaştırmak için bağımsız işletmecilerle kurduğu satış ağıdır. Bayi, markanın ürünlerini genellikle iskontolu alıp satarak aradaki farktan kazanç sağlar. Otomotiv, akaryakıt, beyaz eşya ve telekomünikasyon sektörlerinde bayilik yaygın bir modeldir. Bayi, markanın adını kullanır ama işletmenin sahibi ve yöneticisi kendisidir.

Bayilik nasıl çalışır?

Marka ile bayi arasında bir bayilik sözleşmesi imzalanır. Bu sözleşme; satış bölgesini, hedefleri, ürün tedarik koşullarını, fiyat ve iskonto politikasını ve markanın sağlayacağı desteği belirler. Bayi, markanın belirlediği kalite ve sunum standartlarına uyar. Gelir modeli çoğunlukla alış-satış farkına (marj) dayanır; bazı markalarda ise ciro primi veya prim sistemi uygulanır.

Bayilik türleri nelerdir?

Başlıca türler; herhangi bir işletmecinin ürün satabildiği yetkili bayilik, belirli bir bölgede sadece bir işletmeciye yetki verilen tek yetkili bayilik ve yalnızca tek markanın ürünlerinin satıldığı marka bayiliğidir. Bazı bayilikler yalnızca satış, bazıları ise satış ve satış sonrası servis birlikte yürütür.

Bayilik ne kadara mal olur?

Maliyet sektöre göre değişir. Bazı markalar sembolik veya sıfır giriş bedeliyle bayilik verirken, prestijli markalar teminat, açılış stoğu ve mağaza yatırımı isteyebilir. Toplam yatırım; kira, dekorasyon, açılış stoğu ve teminat kaleminden oluşur ve genellikle yüz binlerce TL ile birkaç milyon TL arasında değişebilir. Güncel bayilik ilanlarını inceleyerek sektörel maliyet aralıklarını karşılaştırabilirsiniz.

Bayilik franchise'tan nasıl ayrılır?

Franchise, işletmenin tüm konseptini (dekor, menü, operasyon) birebir kopyalamayı ve genellikle royalty ödemeyi gerektirirken; bayilik daha çok ürün satış yetkisine odaklanır ve işletmeciye daha fazla esneklik tanır. Ayrıntılı karşılaştırma için franchise ile bayilik farkı sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Franchise fırsatlarını keşfedin

Türkiye'nin yüzlerce franchise ve bayilik fırsatını inceleyin ya da markanızı yatırımcılarla buluşturun.

Kaynaklar

  1. [1]Bayilik ve Franchising FarklarıUFRAD Ulusal Franchising Derneği
  2. [2]6102 sayılı Türk Ticaret KanunuMevzuat Bilgi Sistemi