Franchise Nedir ve Nasıl Çalışır?

Franchise nedir?

Franchise, başarılı bir işletme konseptinin bir sözleşmeyle yeni girişimcilere aktarılmasıdır. Marka sahibi olan franchisor, sınanmış iş modelini, tedarik zincirini, eğitim programını ve markasını girişimciye açar. Girişimci (franchisee) ise kendi yatırımıyla açtığı şubeyi markanın belirlediği standartlarda işletir. Böylece tüketici, İstanbul'daki bir Komagene ile İzmir'deki bir Komagene'de aynı ürünü ve deneyimi bulur. Bu tutarlılık, know-how ve marka gücünün girişimciye kiralanmasıyla mümkün olur.

Franchise sistemi nasıl çalışır?

Süreç, franchise verenin adayı değerlendirmesi ve tarafların bir franchise sözleşmesi imzalamasıyla başlar. Girişimci giriş bedelini öder, lokasyon markanın onayından geçer, kuruluş ve personel eğitimi tamamlanır. Açılıştan sonra franchise alan, cironun belirli bir yüzdesi kadar royalty ve çoğu markada ayrıca reklam katkı payı öder. Buna karşılık markanın operasyon el kitabı, merkezi tedarik, pazarlama gücü ve sürekli desteğinden yararlanır. Adım adım nasıl franchise alınacağını Franchise Nasıl Alınır? rehberinde bulabilirsiniz.

Franchise'ta hangi bedeller ödenir?

Tipik olarak üç kalem bedel söz konusudur. Birincisi, sisteme giriş anında ödenen ve marka kullanım hakkını kapsayan giriş bedelidir; kahve ve fast-food konseptlerinde genellikle 150.000 TL ile birkaç milyon TL arasında değişir. İkincisi, ciro üzerinden düzenli ödenen ve çoğunlukla %3-10 aralığında olan royalty'dir. Üçüncüsü, ortak pazarlama fonuna aktarılan reklam katkı payıdır. Bunların dışında dükkan kirası, dekorasyon, ekipman ve işletme sermayesi de yatırıma eklenir. Toplam maliyet planlaması için Franchise Maliyetleri ve Yatırım rehberine göz atabilirsiniz.

Hangi franchise türleri vardır?

En yaygın tür, tüm iş modelinin aktarıldığı iş-formatı franchisingidir; Domino's veya Little Caesars gibi. Bunun yanında yalnızca ürün ve marka hakkının verildiği ürün-marka franchisingi ve bir bölgenin tamamını geliştirme hakkını kapsayan master franchise modeli bulunur. Master franchise, çoğunlukla yabancı bir markanın Türkiye genelindeki haklarını tek bir yatırımcıya vermesi biçiminde işler. Çok sayıda şube açma yetkisi ise multi-unit franchise sözleşmesiyle düzenlenir.

Franchise'ın avantajları nelerdir?

En belirgin avantaj, tanınmış bir marka ve sınanmış bir sistemle işe başlamaktır; bu, yeni işletmelerdeki başarısızlık riskini azaltır. Girişimci, merkezî tedarik sayesinde daha uygun maliyetlerle çalışır, hazır bir pazarlama altyapısından yararlanır ve deneme-yanılmaya harcanacak zamandan tasarruf eder. Ayrıca banka ve KOSGEB gibi kurumlar, kurumsal bir markanın franchisesine kredi vermeye çoğu zaman daha yatkındır.

Franchise'ın riskleri nelerdir?

Sistem, girişimcinin özgürlüğünü sınırlar: menü, fiyat, tedarikçi ve dekorasyon markanın kurallarına bağlıdır. Ciro düşse bile royalty ödeme yükümlülüğü sürer ve markanın genel itibarındaki bir zedelenme tüm şubeleri etkiler. Bu nedenle sözleşmeyi imzalamadan önce mutlaka bir avukatla incelemek ve markanın verdiği fizibilite raporunu bağımsız gözle değerlendirmek gerekir. Türkiye'deki güncel franchise ve bayilik ilanlarını karşılaştırarak kendi bütçenize ve sektörünüze uygun markayı seçebilirsiniz.