Franchise Sözleşmesinde Dikkat Edilecekler

Franchise sözleşmesi neyi düzenler?

Franchise sözleşmesi, franchise veren ile alan arasındaki tüm hak ve yükümlülükleri yazıya döker: marka kullanım hakkı, ödeme koşulları, bölge, eğitim, tedarik, denetim ve sözleşmenin sona ermesi. Türkiye'de franchise'a özel tek bir kanun olmasa da, sözleşme 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve genel borçlar hukuku çerçevesinde değerlendirilir. Bu nedenle her madde bağlayıcıdır ve sonradan "sözlü anlaşmıştık" savunması geçerli olmaz.

Sözleşmeyi imzalamadan önce adım adım kontrol listesi

Aşağıdaki adımları sırayla uygulayarak sözleşmeyi güvenle değerlendirin:

1. Sözleşme süresini ve yenileme koşullarını inceleyin; kaç yıl bağlı kalacağınızı ve yenilemenin hangi şartlara bağlı olduğunu netleştirin.
2. Tüm ödeme kalemlerini tek tek çıkarın: giriş bedeli, royalty oranı, reklam katkı payı ve varsa ek ücretlerin yüzdesini ve ödeme takvimini yazılı görün.
3. Size tanınan münhasır bölge hakkını kontrol edin; markanın yakınınıza ikinci bir şube açıp açamayacağını sözleşmeden teyit edin.
4. Rekabet yasağı maddesini okuyun; sözleşme bittikten sonra benzer bir işi ne kadar süre ve hangi bölgede yapamayacağınızı öğrenin.
5. Tedarik zorunluluklarını değerlendirin; hangi ürünleri yalnızca markadan almak zorunda olduğunuzu ve fiyat garantisi olup olmadığını sorgulayın.
6. Fesih ve cayma koşullarını inceleyin; hangi durumlarda tarafların sözleşmeyi feshedebileceğini ve fesih halinde cezai şart olup olmadığını belirleyin.
7. Sözleşmenin son halini bir ticaret hukuku avukatına inceletmeden imza atmayın.

Hangi maddeler en çok risk taşır?

En sık sorun çıkaran maddeler rekabet yasağı, münhasırlık ve fesih koşullarıdır. Rekabet yasağı çok geniş yazılmışsa, sözleşme bittiğinde sektörde çalışmanız uzun süre engellenebilir. Münhasır bölge tanınmamışsa cironuz aynı markanın yeni şubesiyle bölünebilir. Ayrıca tek taraflı fesih hakkı yalnızca markaya tanınmışsa dezavantajlı konuma düşersiniz. Bu maddeleri pazarlık masasında netleştirmek, imzadan sonra düzeltmekten çok daha kolaydır.

Sözleşme sona erdiğinde ne olur?

Sözleşme süresi dolduğunda veya feshedildiğinde marka kullanım hakkınız biter; tabelayı, ambalajları ve marka görsellerini kaldırmanız gerekir. Bazı sözleşmeler, stok geri alımı veya demirbaşların durumu hakkında hüküm içerir. Yenileme hakkınız varsa hangi koşullarla devam edeceğiniz baştan belli olmalıdır. Süreci en baştan doğru yönetmek için franchise nasıl alınır rehberimizi izleyin ve uygun markaları franchise ilanları arasından değerlendirin.