Başabaş Noktası Nedir?

Başabaş noktası nedir?

Başabaş noktası (break-even point), bir işletmenin faaliyetlerinden elde ettiği gelirin, tüm maliyetlerini (sabit + değişken) tam olarak karşıladığı andır. Franchise bağlamında bu, açtığınız Komagene veya Mado şubesinin aylık ne kadar satış yaparsa kirasını, personelini, royalty ödemesini ve ürün maliyetini karşılayıp sıfır kârla kapatacağını gösterir. Yatırımcı için kritik soru şudur: "Bu ciroya ulaşmam gerçekçi mi?"

Başabaş noktası nasıl hesaplanır?

Adet bazında başabaş noktası şu formülle bulunur:

Başabaş Noktası (adet) = Sabit Maliyet / (Birim Satış Fiyatı − Birim Değişken Maliyet)

Paydadaki "Birim Fiyat − Birim Değişken Maliyet" ifadesine katkı payı denir. Örnek: Aylık sabit maliyeti (kira, maaş, royalty vb.) 150.000 TL olan bir çiğ köfte şubesinde, bir porsiyonun satış fiyatı 120 TL, porsiyon başına değişken maliyet (malzeme, ambalaj) 45 TL olsun.

• Katkı payı = 120 − 45 = 75 TL
• Başabaş noktası = 150.000 / 75 = 2.000 porsiyon/ay
• Ciro karşılığı = 2.000 × 120 = 240.000 TL/ay

Yani işletme ayda 2.000 porsiyon (240.000 TL ciro) satarsa başabaşa gelir; bunun üzerindeki her porsiyon 75 TL katkı payıyla kâra geçer. Bu tür hesapları hızlıca yapmak için araçlar sayfamızdaki hesaplayıcıları kullanabilirsiniz.

Başabaş noktası ne işe yarar?

Başabaş noktası, bir yatırımın gerçekçiliğini test etmenin en pratik yoludur. Hesaplanan başabaş cirosu, bölgedeki benzer şubelerin ortalama cirosunun çok üzerindeyse, o yatırım baştan riskli demektir. Tersine, başabaş noktası düşükse işletme küçük dalgalanmalara karşı dayanıklıdır. Bu gösterge, fizibilite raporunun kalbini oluşturur ve payback süresi ile birlikte değerlendirilmelidir. Farklı markaların yatırım aralıklarını bayiler listemizde karşılaştırabilirsiniz.

Başabaş noktasını nasıl düşürebilirim?

Başabaş noktasını düşürmenin iki yolu vardır: sabit maliyetleri azaltmak (daha uygun kira, verimli personel planı) veya katkı payını artırmak (fiyatı yükseltmek ya da birim değişken maliyeti düşürmek). Örneğin porsiyon başı malzeme maliyetini toplu alımla 45 TL'den 40 TL'ye indirdiğinizde katkı payı 80 TL'ye çıkar ve başabaş noktası 1.875 porsiyona düşer. Bu nedenle deneyimli franchise verenler, tedarik gücüyle franchise alanların katkı payını yükseltmeye önem verir.