Brüt ve Net Kâr Marjı Nedir?

Brüt ve net kâr marjı nedir?

Kâr marjı, bir işletmenin sattığı her 100 TL'den ne kadarını kâr olarak elinde tuttuğunu gösteren orandır. Brüt kâr marjı bu hesabı yalnızca ürünün doğrudan (değişken) maliyetiyle yapar; net kâr marjı ise kira, maaş, enerji, vergi, royalty ve reklam katkısı gibi tüm giderleri hesaba katar. Bu nedenle net marj her zaman brüt marjdan düşüktür ve yatırımcı için asıl önemli olan net marjdır; çünkü cebe giren gerçek kârı o gösterir.

Brüt ve net kâr marjı nasıl hesaplanır?

Formüller şöyledir:

• Brüt Kâr Marjı (%) = (Ciro − Satılan Malın Maliyeti) / Ciro × 100
• Net Kâr Marjı (%) = Net Kâr / Ciro × 100

Örneğin aylık cirosu 300.000 TL olan bir Mado benzeri dondurma-kafe şubesini ele alalım:

Bu tabloya göre:

• Brüt kâr marjı = 195.000 / 300.000 × 100 = %65
• Net kâr marjı = 45.000 / 300.000 × 100 = %15

Yani ürün bazında marj güçlü (%65) görünse de, tüm giderler düşünce elde net %15 kalıyor. Bu senaryoları araçlar sayfamızdaki hesaplayıcıyla deneyebilirsiniz.

Brüt ve net kâr marjı arasındaki fark neden önemli?

Aradaki fark, işletmenin sabit ve dolaylı gider yükünü gösterir. Brüt marjı yüksek ama net marjı çok düşük bir işletme, ürününü iyi fiyatlıyor olsa da kira veya personel gibi giderlerin altında eziliyor demektir. Franchise'da bu farkı büyüten kalemlerin başında ciroya bağlı royalty ve reklam katkı payı gelir; bu yüzden sözleşmedeki oranlar net kârlılığı doğrudan etkiler. Yatırım kararında bir markayı sadece "cirosu yüksek" diye değil, net kâr marjıyla değerlendirmek gerekir. Markaların yatırım aralıklarını bayiler listemizden inceleyebilirsiniz.

Franchise'da iyi bir net kâr marjı ne olmalı?

Net kâr marjı sektöre göre büyük fark gösterir. Gıda ve kafe zincirlerinde net marj çoğunlukla tek haneli ile düşük çift haneli yüzdeler arasında seyrederken, hizmet ve düşük stoklu iş modellerinde daha yüksek olabilir. Önemli olan mutlak bir hedef yüzde tutturmak değil, hesaplanan net marjın yatırımı makul bir payback süresinde geri döndürmeye yetip yetmediğidir. Düşük net marj, ancak yüksek ciro ve hızlı devir hızıyla telafi edilirse sürdürülebilir olur.